Online pesten (Cyberpesten of Digitaal Pesten) is een vorm van pesten waarbij pesters gebruik maken van online media zoals de mobiele telefoon, spelcomputer, pc of internet. Deze manier van pesten is niet nieuw en gebeurt al sinds te komst van internet. Vroeger gebeurde dit bijvoorbeeld via MSN Messenger en tegenwoordig gaat dit via What's app, Snapchat, Instagram of andere social media.
Online pesten kan soms subtiel gaan. “Je plaatst iets op Facebook of Instagram en niemand geeft een like. Of je stelt een vraag in de groepsapp en niemand reageert. Iedere keer kleine voorvallen doen wel zeer en uiteindelijk stapelen deze zich ook op. Maar het kan ook dat ze kwetsende emails, berichten of reacties ontvangen – of dat er zonder hun toestemming foto's of video’s online worden verspreid.
Cyberpesterijen zijn vaak gericht op het uiterlijk en de kleding van jongeren, vaak in commentaar op de foto's en video's die ze online zetten. Als jongeren langdurig het slachtoffer zijn van online pesten, kan dit een negatief effect hebben op hun zelfvertrouwen. Wanneer je kind teveel beïnvloed raakt en daardoor andere kleding gaat dragen en bepaalde foto’s juist wel of niet deelt, dan is het tijd om in actie te komen.
Pesten is niet altijd zichtbaar from Ketnet Ouders on Vimeo.
Online & offline pesten zijn sterk verweven
Er wordt nog altijd meer offline dan online gepest, zegt Vandebosch. “Cyberpesten begint vaak in de klas. Sociale relaties vormen de basis. Wie in real life wordt gepest, heeft een grotere kans om ook op het internet slachtoffer te worden.”
“Ook de pesters zijn vaak dezelfde personen – er is dus geen sprake van een ‘revenge of the nerds’, waarbij het slachtoffer online wraak neemt op de pester. Want hij moet de pester de volgende dag weer onder ogen komen.”
Online durven kinderen & jongeren sneller over een grens te gaan, vanwege de anonimiteit die ze ervaren. Dat kan positief, maar ook negatief uitpakken. Kinderen zijn online ongeremder en worden minder snel teruggefloten. En als ontvanger is het vaak moeilijk te stoppen. Offline zou je misschien nog een dreun terug kunnen geven, dat gaat online niet.
“Niet alle vormen van cyberpesten hebben evenveel impact”. “Een gemeen privébericht vinden jongeren minder erg dan een gênante foto verspreiden. Maar over het algemeen heeft online pesten meer impact dan offline pesten.” “En online pesten stopt nooit. De pesterijen gaan door als de leerling thuis zit. En zelfs als de pester zijn pesterijen staakt, kunnen die vervelende berichten, posts, foto’s of filmpjes op het internet een eigen leven gaan leiden.”
Heidi Vandebosch, professor Communicatiewetenschappen aan de Universiteit Antwerpen
Helaas zien wij dat het online pesten blijft toenemen. Mede ook doordat er dagelijks nieuwe mogelijkheden, apps, platformen en meer bij komen dit dit gedrag nog gemakkelijker maken. Online pesten is lang niet zo zichtbaar als het traditionele pesten. Het nadeel van online pesten is dat het vaak anoniem gebeurt, wat de pester een extra machtspositie geeft.
Cyberpesten kan erger uitpakken dan de traditionele vormen. "Een groter publiek kan het zien, er bestaat een kans dat het 24 uur per dag doorgaat, de inhoud kan moeilijker worden verwijderd en soms is de afzender onbekend."
Wist je dat over de online pestkoppen?
- Een aanzienlijk deel van de online pestkoppen is zelf ook slachtoffer geweest van online pesten of klassiek pesten. Bovenop een mogelijke depressie, angst- en stressgevoelens als slachtoffer, ervaren ze de psychosociale problemen die bij online pesters vaker voorkomen, zoals een gebrekkige impulscontrole, gedragsproblemen en middelenmisbruik.
- Bij online pestkoppen is vaker sprake van conflicten thuis, is er vaak een slechte band met de ouders en veel pestkoppen hebben het gevoel dat de leerkrachten niet om hen geven. Het pesten kan men dan in sommige gevallen beschouwen als een uitlaatklep om met negatieve gevoelens om te gaan.
Wist jij dat je op elk moment kan kiezen?
Met de campagne 'Lief or Leave' vragen wij aandacht voor de keuze die je elke dag weer opnieuw hebt in je social media gebruik.
Je kan kiezen om ► Lief te reageren of je hebt de keus om niet te reageren dus je verlaat het profiel of de post ►Leave
Vormen van online pesten
Vormen van online pesten zijn gedragingen, zoals: beledigen, bedreigen, uitlachen en hinderen in de sociale contacten (met vrienden). Deze gedragingen zijn voornamelijk alleen zichtbaar zijn voor het slachtoffer, maar het komt ook voor dat is gedaan voor een groter publiek bijvoorbeeld door het aanmaken van anti-pagina's of nepprofielen. Hieronder vind je een aantal voorbeelden van de verschillende vormen van cyberpesten.
- Buitensluiten
Een What's appgroep voor de hele klas, behalve die ene leerling. Deze subtiele vormvan cyberpesten kan grote gevolgen hebben. Want als zijn klasgenoten een grappig filmpje delen, kan die leerling de volgende dag niet meepraten. Gebeurt dit keer op keer, dan raakt hij geïsoleerd.
- Beledigen
‘Vet varken! Als ik jouw kop had, kwam ik nooit meer buiten.’ In een berichtje of als reactie op een post, typen leerlingen soms dingen die ze niet luidop durven zeggen. Die online pesterijen komen hard aan.
- Kapot maken
Pesters stelen sneakers of gooien huiswerk in een plas. Ook online kunnen ze spullen beschadigen, bijvoorbeeld door hun klasgenoot een virus te sturen. Of door zijn social media account te hacken en het wachtwoord te veranderen, zodat hij niet meer kan inloggen. Dit hindert de leerling in zijn sociale contacten.
- Imiteren
Vaak blijft online pesten niet bij een ander wachtwoord. Leerlingen die inloggen op het account van een klasgenoot, maken hem/haar/hen belachelijk. Ze posten foute grappen, versturen gemene berichtjes of wijzigen de profielfoto. Of ze maken een nepaccount aan in naam van hun klasgenoot, waarmee ze valse informatie verspreiden.
- Voor schut zetten
Via Snapchat is een pikante foto snel verstuurd. ‘Hij staat maar 10 seconden online’, redeneren tieners. Tot iemand een screenshot van die foto doorstuurt naar de hele klas. Die het weer doorsturen… Wanneer dat gepaard gaat met beledigende teksten (‘slet’, ‘hoer’) spreken we van ‘slut-shaming’. Zo’n foto kan uiteraard ook in scène gezet zijn: met Photoshop plak je gemakkelijk het hoofd van een klasgenoot op een pornoster. Het verspreiden van foto’s (of video’s, bijvoorbeeld een filmpje waarin een leerling in elkaar geslagen wordt) is lastig te stoppen, want deze vorm van cyberpesten gebeurt razendsnel. Als de pester en zijn vrienden de foto’s offline halen, kunnen ze al in handen van totale onbekenden zijn.
- Bedreigen
‘Morgen na school wachten we je op en slaan je in elkaar!’ Zo’n bericht versturen, kan gemakkelijk anoniem. Via feedbackapps als Ask.fm, Sayat.me en Sarahah, maar een nepaccount is ook gauw gemaakt.
Niet alle online haat is pesten!
Op het internet gebeuren veel kwetsende dingen, maar er is pas sprake van online pesten als:
- Het gebeurt door iemand die je kent. Dus ‘trolling’ (ruzies uitlokken in openbare groepen of onder nieuwsberichten) en ‘grooming’ (vriendschappelijk chatten als voorbode van seksueel misbruik), zijn in deze geen vormen van online pesten.
- Er een machtsonevenwicht is. Soms maken jongeren expres beschamende ‘stories’ van een jarige vriend, die daar ook mee kan lachen. Of sturen ze een scheldtirade naar hun ex-lief, omdat ze gekwetst zijn dat die het heeft uitgemaakt.
- Het meerdere keren gebeurt. Dat geldt ook voor een foto die door meerdere personen gedeeld wordt.
Gevolgen online pesten (cyberpesten)
De gevolgen bij online pesten zijn vaak groter dan bij het traditionele pesten. Je kunt je als kind moeilijker verdedigen, het is een publieke vernedering omdat iedereen het kan lezen en het blijft actief omdat het lastig is om iets van internet te verwijderen.
Lees ook meer over de rollen bij online pesten (cyberpesten).
Jaarlijks worden meer dan 500.000 jongeren in Nederland online gepest maar dit overkomt ook zeker volwassenen. Online pesten, ook wel cyberpesten genoemd, is pesten via de digitale media. Dit zijn social media zoals YouTube, Facebook, Tumblr, Twitter, Instagram, SnapChat, What’s app, Games en chatrooms. Via deze digitale media kan je heel gemakkelijk dreigende berichten versturen, belastende foto’s of filmpjes plaatsen of iemand uitschelden. Zie video: Wat is Digitaal Pesten Digitaal-of cyberpesten is het pesten via de digitale (virtuele wereld) media. Het betreft het opzettelijk zwart maken of afkraken van iemand door middel van vervelende/negatieve comments of juist het groepsgewijs negeren van juist 1 persoon.
Er zijn ongekend veel mogelijkheden met Online Pesten. Zo zijn er ook veel kinderen die online spellen doen en tijdens het samen spelen met een vriend of vriendin geven ze even hun wachtwoord. De volgende dag blijkt dat alles waar ze hard voor gewerkt en gespaard hebben kwijt is, het account blijkt te zijn gehackt door dit vriendje. Dit gebeurt ook met online vrienden die worden gemaakt, die zeggen dan bijv: wil jij mijn kampioenspunten hebben want ik speel dit spel niet vaak meer? Vol enthousiasme reageert de ander, ja graag! Dan zegt deze persoon (de zogenaamde vriend) oooh wacht het omzetten van het account lukt niet zoals ik dacht. Ik moet eerst jouw login en wachtwoord intypen voordat het werkt. En ze raden je aan om gelijk offline te gaan om ervan verzekerd te zijn dat als je inlogt je alle kampioensspullen in je account hebt staan. Dit is een leugen! Je account wordt volledig van je afgepakt, de ander heeft jouw wachtwoord veranderd en jij kunt nooit meer op je eigen account inloggen want je weet het wachtwoord niet (die heeft die ander veranderd tezamen met het contactadres).
Het is niet alleen spullen afpakken in games wat er kan gebeuren door het uit handen geven van wachtwoorden. Zodra iemand jouw profiel heeft overgenomen, kan hij/zij alles daarmee doen. Ook jouw vrienden online benaderen en pesten, zij denken dan dat jij dit bent. Zij weten dan niet dat jouw account gehackt is.
Foto: Don (Game Meneer) zegt: Ik STOP pesten nu!
Campagne tegen online pesten, online pesten is te stoppen ~ Lief or Leave ~
Online pesten is gewoon te stoppen, door jou en door mij. Het zijn niet de apps en de social media maar wij, de gebruikers, gebruiken deze tools met negatieve bedoelingen.
Met de campagne 'Lief or Leave' willen wij aandacht vragen voor de keuze die je elke dag weer opnieuw hebt in je social media gebruik.
► Je kan kiezen om LIEF te reageren
► en als je niks liefs weet te zeggen LEAVE
Met deze campagne hopen wij jongeren bewust te maken van het feit dat online haat heel lelijk staat en mensen oprecht raakt.
Er is een simpele oplossing voor dit probleem: 'Lief or Leave'.Tijdens onze gastlessen zeggen wij ook altijd "Als je niks aardigs weet te zeggen, zeg dan niks
Download de poster Lief or Leave campagne. Deze kan je uitprinten en op je school, voetbalclub, werk etc. ophangen.
Tip! Staat jouw onderwerp hier niet tussen - ga naar Cybercrime
Cyberpesten (online pesten) tips, adviezen en vormen
Advies voor slachtoffers van cyberpesten
- Afspraken maken gedragen online
- Bangalijsten
- Bedreigd of gechanteerd met foto of video
- Catfish (lees ook Dating fraude) 5 tips om te zien of profiel Catfish is
- Online Challenges zoals:
- Choking game
- Blue whale challenge
- Momo challenge (kettingbrieven)
- Chattaal
- Cybersecurity woordenboek
- Dating fraude*
- Deepfake video's en gevaren
- Doxin (publiceren van persoonlijke gegevensg
- Fake social media accounts en fake apps lees ook nepprofielen herkennen en ontmaskeren
- Fake love / loverboy
- Cyberpesten feiten en cijfers
- Gevolgen van cyberpesten
- Ghosting en hoe ga je hier mee om en Ghosted (Onlline Love Gone Missing)
- Grooming en hoe ga je hier als ouders mee om & Grooming animatie video voor tieners #Geefjezelfnietbloot & Hulp na grooming
- Haatcomments op YouTube (NOS Jeugdjournaal)
- Helpdeskfraude, hoe werkt dat? Bait
- Indentiteitshack maar er zijn nog weinig manieren om je daartegen te verweren.
- Kinderporno en onthoofdingen via What's app bij jongeren
- Love online Gone Missing (zie Ghosted)
- Meme
- (Naakt)foto of video staat online lees ook Wat kan ik doen als mijn naaktfoto verspreid is?
- Nepprofielen herkennen & ontmaskeren
- Online Haat
- Online liefde blijkt fraudeur
- OnlyFans
- Profiel misbruik op social media.
- Rapper Snelle en Stop Pesten Nu
- Sayat.me
- Sexting en Sexting en tieners: wat je als ouder moet weten
- Sextorion zie ook de documentaire over Amanda Todd
- Slut-shaming lees ook Victim blaming
Spamgroepen op Instagram (NOS Jeugdjournaal) - Strafbaar: Is pesten of cyberpesten strafbaar?
- Submarining
- Victim blaming
Trolling - What's app:
- What's app stickers (NOS Jeugdjournaal)
- Pesten via What's app groepen (NOS Jeugdjournaal)
- What's app fraude herkennen
- Wraakporno
- Zombie-ing
Video: BN'ers lezen boze tweets voor ...
Dag tegen Cyberpesten; The Cyberbully - Intro from Skyhigh TV
Onderscheid cyberpesten, 'cyber teasing' of ruziemaken via het internet 'cyber arguing' |
Niet alle negatieve gedragingen die jongeren online stellen kunnen zomaar als cyberpesten worden beschouwd. In de wetenschappelijke literatuur worden drie criteria vermeld die toelaten om een onderscheid te maken tussen wat cyberpesten is en wat eerder wijst op plagen ('cyber teasing') of ruziemaken via het internet ('cyber arguing'):
1. Iemand willen kwetsen
![Stichting Stop Pesten Nu Cyberpesten](https://www.stoppestennu.nl/sites/default/files/images/1924671_1438160543087663_1637852120_o_0.jpg)
Een eerste kenmerk van pesten is dat de dader de intentie moet hebben om het slachto er te kwetsen of schade toe te brengen. Dat kan zowel moreel, als materieel. Wat als de ontvanger van een bericht toch gekwetst is, ook al was dit niet zo bedoeld? Als de persoon die het beledigend bericht stuurde niet echt de bedoeling had om het slachto er te kwetsen, dan spreken we eerder van een uit de hand gelopen plagerij of grap, een misverstand of een ruzie.
2. Machtsonevenwicht
In een pestsituatie heeft de pester een sociale relatie met het slachtoffer, waarbij er sprake is van een machtsverschil (bv. groter, sterker of populairder zijn). Typisch aan cyberpesten is dat het machtsonevenwicht kan voortvloeien uit het feit dat de dader anoniem blijft of meer computer-technisch onderlegd is dan het slachtoffer. Uit onderzoek blijkt dat het behoud of de versterking van populariteit en sociale macht één van de belangrijke motivaties kunnen vormen voor een jongere om te (blijven) cyberpesten. Als een onbekende mij beledigende berichten stuurt, word ik dan gecyberpest? Als een onbekende online haatberichten verspreidt en daar plezier uithaalt, dan spreekt men over ‘trolling’. In de meeste gevallen van cyberpesten gaat het om iemand die je kent, maar die anoniem of onder een pseudoniem berichten stuurt. Als twee vrienden gemene dingen tegen elkaar zeggen, is dat dan cyberpesten? Het is geen pestsituatie wanneer er geen verschil bestaat tussen de vrienden wat betreft sociale macht en populariteit. Dan spreken we eerder van een ruzie. Als de ene vriend machtiger of populairder is dan de andere, dan kan er sprake zijn van cyberpesten. Kan het voorkomen dat een persoon die minder sterk of populair is in het offline leven gaat pesten via het internet of de gsm? Internet en gsm geven jongeren de mogelijkheid om dingen te doen en te zeggen die ze online niet durven. In de wetenschappelijke literatuur wordt dit aangeduid als het ‘disinhibition effect’ van digitale media. Zo kan iemand die in het echte leven zwakker is, zich online machtiger gaan voelen omwille van zijn/haar anonimiteit en technische vaardigheden. Dat kan ervoor zorgen dat een offline minder sterke persoon gaat cyberpesten.
3. Het moet gaan om meer dan een eenmalige handeling
Er is sprake van pesten op het moment dat iemand meerdere keren kwetsende dingen doet of zegt tegenover iemand offline of online. Als iemand eenmalig een kwetsend bericht of foto/filmpje op Facebook zet waarin iemand belachelijk wordt gemaakt, is dat dan cyberpesten of niet? Er is enkel sprake van pesten als het herhaaldelijk gebeurt. Op het internet kunnen berichten, foto’s en filmpjes op grote schaal verspreid worden. Zo kan een kwetsende foto die eenmalig op Facebook geplaatst werd, door heel veel mensen bekeken en doorgestuurd worden. Het slachtoffer wordt op die manier nog lange tijd geconfronteerd met de pijnlijke ervaring. In enkele bekende cases van cyberpesten (bv. de Star Wars Kid) bleven de digitale pesterijen de slachtoffers lange tijd volgen. In die zin kan er dus wel herhaling zijn bij een eenmalige foto of bericht.
Cybercrime |
Tip! Staat jouw onderwerp hier niet tussen - ga naar Cyberpesten
Foto: Bas Nijhuis) zegt: Ik STOP pesten nu!
- Wat is cybercrime?
- Afpersmail
- Afpersing met naaktfoto of video (sextortion)
- Bescherm je bestanden tegen internet criminelen
- Computer helpdesk of microsoft helpdesk
- Dating fraude*
- Europol Brochures met tips bij fraudes: online liefde, dating, facturen, voorschotfraude
- Eerst checken of het echt is voordat je op link klikt.
- Feiten & cijfers cybercrime CBS
- Hoe en waar kan ik een nepmail of neptelefoontje melden?
- Hoe zaai je online haat?
- Instagram afpersing
- Nepnieuws herkennen van echt nieuws
- Online liefde blijkt fraudeur*
- Phishing:
- Ransomware en aangifte doen
- Snapchat Oplichting
- Spoofing
- Tikkie, valse betaalapps en de één-cent-truc: hoe werkt het?
- Voorschotfraude*
- What's app een bekende vraagt om geld over te maken
- What's app fraude herkennen
- Wraakporno
NOTE: staat jouw onderwerp hier niet bij, scroll dan iets verder naar boven. Hoogstwaarschijnlijk staat deze informatie dan onder de kop Soorten online pesten (cyberpesten)
Scholen en online pesten |
Pesten komt voor op en om scholen, maar ook buiten de school kan het pesten verder gaan. Steeds vaker worden leerlingen online gepest via whatsapp, snapchat of facebook. Hoewel deze online manier van pesten buiten schooltijd en buiten het schoolterrein plaats kunnen vinden, heeft het wel een grote impact op de leerling op school. Daarom is het ook in deze situaties belangrijk om de school te betrekken. Stichting Stop Pesten Nu biedt veel informatie over pesten en sociale media.
Cyberpesten
Gepest worden maakt je leven tot een heuse hel. Zeker als het ook online gebeurt: het komt extra hard aan en houdt niet op wanneer je thuis in je zetel zit.
Hoe gaat cyberpesten precies in z'n werk? Wie zijn daders en slachtoffers en wie kijkt toe? Bestaat er een perfecte aanpak, waarom moet je vooral praten en hoe begin je daaraan? Dankzij deze sessie in de onderstaande video kun je ten strijde trekken tegen de cyberpest-plaag. Bron Veilig Online.be
Er zijn een aantal organisaties waar je cyberpesten kan melden. Wij zien ook steeds vaker fraudes met mensen die zich eerst voordoen als jouw ideale online liefde, zie deze video of op een andere manier jou om te tuin willen leiden bijvoorbeeld waarin jou wordt gevraagd om tijdelijk geld voor te schieten, lees dit bericht. Dit is geen cyberpesten maar cybercrime! Bij de les suggesties tref je ook vele lesmaterialen aan om cyberpesten te bespreken zoals ook de lessenserie Cyber Helden (les idee 232)
Foto: Everon Jackson Hooi zegt: Ik STOP pesten nu!
Hoe kan je problemen op social media melden (Facebook, Twitter, YouTube, Google, Skype, Whatsapp, Instagram)? Bekijk hier de handleidingen van Helpwanted.nl. Zie ook deze tips wat je kan doen als je online wordt gepest.
Online pesten voelt veilig voor de dader omdat niemand het kan zien (lees meer profielen bij cyberpesten). Dit maakt het voor velen aantrekkelijk om op deze manier te pesten. De dader blijft anoniem en hoeft het slachtoffer niet in de ogen te kijken. Eigenlijk is het de meest laffe manier van pesten. Online zijn er vele valse profielen, lees hier meer over hoe je een vals profiel kan ontmaskeren.
Tip! Of navigeer snel naar de bullets onderaan deze pagina |
Workshops, gastlessen, ouderavonden of lezingen over social media en cyberpesten (online pesten) en/of online gevaren op social media
Wij hebben vele mogelijkheden om bij cyberpesten en/of online gevaren op social media stil te staan hiervoor maken wij gebruik van verschillende werkvormen tijdens de interactieve bijeenkomsten (o.a. rollenspellen, video's, powerpoint, stellingen, creatieve opdrachten) er is veel gelegenheid om ervaringen te delen. Deze bijeenkomsten over cyberpesten en/of online gevaren op social media verzorgen wij voor:
- Professionals (o. a. docenten, BSO, TSO, pestcoördinatoren, IB'ers)
- Sport en Vrije Tijd (o.a. voetbal-, handbalverenigingen)
- Opvoeders & Ouders
- Kinderen en jongeren (o.a. basis-, voorgezet en hoger onderwijs, ZMOK scholen, cluster 4 scholen, PABO en andere)
- Op het Werk (o.a. directie & management, HRM, OR, teams, SW bedrijven)
- Bejaardentehuizen. (o.a. teamleiding, bewoners)
Onderwerpen die aan bod komen: Wat is cyberpesten? Welke social media zijn er? Wat kan er online gebeuren en gevaren? Wat kan je doen tegen cyberpesten? Waar kan je terecht? Bekijk hier ons aanbod
Stichting Stop Pesten Nu heeft niet de mogelijkheid om iedereen individueel hulp te bieden aangezien wij een klein team met vrijwilligers zijn. Wij vinden het uiteraard wel heel belangrijk dat jullie er met iemand over kunnen praten en om deze reden houden wij bij, bij welke partijen je terecht kunt met jouw vragen.
Klik op de oranje buttons als je hulp nodig hebt ...
Foto: Furtjuh (Rutger Vink) zegt: Ik STOP pesten nu! |
Jouw verhaal over online pesten delen met de Landelijke Media?
Met zeer grote regelmaat ontvangen wij verzoeken van Landelijke Radio, TV programma's, Kranten en Tijdschriften omdat zij aandacht willen besteden aan cyberpesten. Om goede inhoudelijke artikelen te maken over pesten en cyberpesten zijn wij altijd op zoek naar mensen die hierover willen vertellen. Ben jij gepest? Heb jij gepest? Ben jij een meeloper? Er wordt gepest op scholen, op het werk, in bejaardentehuizen, in de sport ... op alle plekken waar mensen samen komen. Help mee om pesten uit de taboesfeer te houden en deel jouw verhaal*!
Of heb jij op een andere manier ervaringen met pesten en zou jij die een keer met de Landelijke Media willen delen? Bekijk het oproepenoverzicht of klik op de button om jouw verhaal naar onze redactie te sturen of deel jouw ervaringen via deze link.
#StopOnlineHaat Make Holland Great Again BNN/VARA heeft een actie opgezet tegen online haat: Zie jij een haatcomment of bericht op internet? Laat horen dat je dat niet oké vindt, met deze emoji Doe jij mee? zie campagne |
Cyberpesterijen zijn vaak gericht op het uiterlijk en de kleding van jongeren, vaak in commentaar op de foto's en video's die ze online zetten. Als jongeren langdurig het slachtoffer zijn van online pesten, kan dit een negatief effect hebben op hun zelfvertrouwen. Wanneer je kind teveel beïnvloed raakt en daardoor andere kleding gaat dragen en bepaalde foto’s juist wel of niet deelt, dan is het tijd om in actie te komen.