Op de werkvloer ervaren ruim 2,5 miljoen Nederlanders pesten, roddelen en ander grensoverschrijdend gedrag. Voor velen wordt de werkplek daardoor een dagelijkse kwelling, terwijl organisaties te maken krijgen met verzuim, stress en dalende productiviteit. Toch wordt er vaak onvoldoende tegen opgetreden, waardoor pestgedrag blijft voortbestaan.
Wat is het verschil tussen plagen en pesten?
Pesten is gemener dan plagen en stopt niet vanzelf. Pesten gebeurt herhaaldelijk en kan ervoor zorgen dat je je niet meer veilig voelt op school of bij de sportclub. Plagen is speels en bedoeld om samen te lachen, zonder dat iemand zich gekwetst voelt. Het verschil zit in hoe het wordt ervaren: als een opmerking je pijn doet en je je er slecht door voelt, dan kan het pesten zijn. Twijfel je? Vraag dan: “Bedoel je dit vervelend of is het een grapje?” Door het direct te bespreken, voorkom je dat het in je hoofd groter wordt.
Wat is online pesten (cyberpesten)?
Online pesten, ook bekend als cyberpesten, is een vorm van pesten waarbij gebruik wordt gemaakt van digitale technologieën zoals sociale media, berichtenapps, e-mails en online games. Het kan vele vormen aannemen, waaronder het verspreiden van geruchten, beledigende berichten sturen, persoonlijke informatie zonder toestemming openbaar maken en het belachelijk maken van een slachtoffer op digitale platforms.
Vrijheid van meningsuiting is een fundamenteel recht dat diep verankerd is in internationale verdragen en nationale wetgevingen. Het is een pijler van de democratie en essentieel voor de ontwikkeling van een open samenleving. Tegelijkertijd roept dit recht complexe vragen op wanneer het wordt gebruikt om anderen schade toe te brengen. Pesten, zowel fysiek als verbaal, vormt een ernstige sociale en psychologische bedreiging. Waar ligt de grens tussen vrije meningsuiting en pesten? Wanneer gaat een mening over in grensoverschrijdend gedrag?
Wat is pesten op het werk?
Pesten op het werk is herhaald, onredelijk gedrag dat gericht is tegen een medewerker of een groep medewerkers. Dit gedrag zorgt voor een onveilige werkomgeving en heeft negatieve gevolgen voor de gezondheid en het welzijn van werknemers. Pesten kan verschillende vormen aannemen, zoals verbaal, fysiek, emotioneel, sociaal en zelfs seksueel misbruik. Dit kan gebeuren tijdens persoonlijke interacties, maar ook via digitale kanalen zoals e-mail, sociale media en videoconferenties.
Pesten in de klas en op school blijft een probleem dat serieuze aandacht verdient. Het herkennen van pestgedrag en het effectief aanpakken ervan vraagt om inzicht in de signalen, de groepsdynamiek en de mogelijke gevolgen voor leerlingen. Leerkrachten spelen een cruciale rol in het voorkomen en bestrijden van pesten en kunnen met de juiste aanpak een veiligere schoolomgeving creëren.
In 2024 namen 467 mensen, die een misstand op het werk vermoedden, contact op met het Huis voor Klokkenluiders voor advies. Dat is een verdubbeling in twee jaar tijd, van gemiddeld 20 naar 40 adviesverzoeken per maand. De toename komt deels door de inwerkingtreding van de subsidieregeling voor gratis rechtsbijstand voor klokkenluiders. Dit blijkt uit het jaarverslag 2024 van het Huis voor Klokkenluiders.
Het gaat om herhaald gedrag dat gericht is tegen een medewerker of een groep medewerkers en dat leidt tot een onveilige werkomgeving. Dit gedrag kan verschillende vormen aannemen, zoals verbaal, fysiek, emotioneel of sociaal misbruik. Soms gebeurt het openlijk, maar het kan ook subtiel zijn, zoals het structureel buitensluiten van een collega of het verspreiden van roddels. Pesten kan plaatsvinden tijdens persoonlijke interacties, maar ook via digitale communicatie zoals e-mail, sociale media of berichtenapps.
Minister Van Weel (JenV) stelt de toezending uit van de antwoorden op Kamervragen naar aanleiding van het bericht 'Nieuwe trend bij online pesten: 'Het is ongelooflijk triest gedrag''. Het Tweede Kamerlid Wijen-Nass (BBB) had de vragen gesteld.
Kamerstuk | 14-03-2025 Uitstelbrief antwoorden Kamervragen over het bericht over nieuwe trend bij online pesten
Scholen zijn verplicht om een sociaal veilige omgeving te bieden en pesten tegen te gaan. Hoe ze dit precies doen, mogen ze zelf bepalen, zolang ze voldoen aan de Wet veiligheid op school. Dit betekent dat scholen maatregelen moeten nemen om pestgedrag te signaleren, aan te pakken en te voorkomen.
Wat is pesten?
Pesten is een systematische vorm van agressie waarbij iemand herhaaldelijk en opzettelijk schade wordt toegebracht, zowel fysiek als psychisch. Dit kan offline plaatsvinden, zoals op school of op het werk, maar ook online via sociale media en chatgroepen. Pesten stopt niet vanzelf en heeft ingrijpende gevolgen voor het slachtoffer, de pester en de omstanders. Het is daarom cruciaal om in te grijpen en een veilige omgeving te creëren waarin pesten geen kans krijgt.
Scholen moeten zorgen voor een sociaal veilige omgeving en moeten pesten tegengaan. Hoe ze dit doen, mogen scholen zelf bepalen. Ze moeten wel voldoen aan de Wet veiligheid op school.
Bescherming van mentale gezondheid op de werkvloer: de cruciale rol van een trauma-geïnformeerde aanpak tegen pesten
Pesten en intimidatie op de werkvloer hebben ingrijpende gevolgen voor de mentale gezondheid van werknemers. De impact gaat verder dan alleen het slachtoffer en beïnvloedt de hele werkomgeving. Stress, angst, burn-out en verminderde productiviteit zijn veelvoorkomende gevolgen van een toxische werksfeer. Een trauma-geïnformeerde aanpak biedt een effectieve manier om pesten te voorkomen, signaleren en aanpakken.
Pesten en intimidatie zijn niet alleen problemen op het schoolplein, maar komen ook veelvuldig voor in de werkomgeving. Opmerkingen, roddels, buitensluiting en structurele kleineringen kunnen ervoor zorgen dat werknemers zich onveilig voelen en hun welzijn en productiviteit afnemen. Maar wanneer wordt dergelijk gedrag beschouwd als grensoverschrijdend of zelfs als juridische intimidatie? Wat zijn de gevolgen voor werkgevers en werknemers? En hoe kan een organisatie voorkomen dat er een giftige werkcultuur ontstaat?
Nee, AI is niet de nieuwe vorm van pesten in de zin dat de technologie zelfstandig individuen gaat pesten. De bronnen en onze eerdere gesprekken richten zich voornamelijk op AI als een hulpmiddel om cyberpesten te bestrijden. Het is echter belangrijk om de relatie tussen AI en pesten op de volgende manieren te begrijpen:
Pesten is een hardnekkig probleem in basisscholen, waarbij veel pestgedrag buiten het zicht van leerkrachten plaatsvindt. Nieuwe technologieën kunnen helpen om de sociale dynamiek in de klas beter te begrijpen en daarmee effectiever in te grijpen. Onderzoek van de Radboud Universiteit laat zien dat trackingtechnologie, oorspronkelijk ontwikkeld voor koeien in de stal, waardevolle inzichten kan geven in hoe leerlingen zich in de klas bewegen.
Gebruik rollenspellen om leerlingen te leren omgaan met pestgedrag.
Was jij vroeger degene die altijd een weerwoord had tegen leraren Heb je ooit meegedaan aan pesterijen waarvan je nu denkt hoe heb ik dat kunnen doen Of heb je iemand bewust op een manier behandeld waar je later spijt van kreeg. In de rubriek niet trots op delen mensen de dingen die hen nog steeds achtervolgen Vandaag het verhaal van Mark 46. Hij en zijn klasgenoten speelden een hoofdrol in het vroegtijdige vertrek van hun wiskundeleraar
In veel bedrijven heerst een cultuur waarin medewerkers niet openlijk spreken over problemen, fouten of verbeterpunten. Dit zwijgen kan grote gevolgen hebben voor de productiviteit, het werkklimaat en zelfs de financiële gezondheid van een organisatie. Medewerkers die zich niet vrij voelen om te spreken, houden waardevolle informatie achter, wat leidt tot gemiste kansen, onnodige kosten en een verhoogd risico op bedrijfsschade.
Wil je als school een effectieve en wetenschappelijk onderbouwde methode om pesten te voorkomen De Bullying Prevention Tool van de Anti-Bullying Alliance ABA biedt scholen een krachtige aanpak om een veiligere schoolomgeving te creëren Deze tool helpt schoolleiders docenten en zorgcoördinatoren om pestgedrag structureel aan te pakken en een positieve groepsdynamiek te bevorderen
Met de juiste strategieën kun je als school niet alleen pesten verminderen maar ook zorgen voor een inclusieve en veilige leeromgeving waarin alle leerlingen zich gerespecteerd voelen
Het verhaal van een 14-jarig meisje dat door pesten al weken niet naar school durft, raakt een gevoelige snaar. Online en in de media delen talloze mensen hun eigen ervaringen met pesten, variërend van onbegrip en verdriet tot pure woede over het gebrek aan ingrijpen. Ouders, leraren en experts vragen zich af: hoe stoppen we pesten en zorgen we dat kinderen zich weer veilig voelen?